Odszedł jeden z ostatnich europejskich monarchów przełomu wieków i tysiącleci. Oni z kolei zastąpili swoich poprzedników, których możemy nazwać pokoleniem powojennym. Jedni, tak jak król Harald V, w sposób naturalny przekazali władzę swoim następcom, odchodząc do Domu Pana, inni odstąpili tron w drodze abdykacji, względnie powierzenia obowiązków.
Harald V (1937) panował w Norwegii przez 35 lat, od roku 1991 do 2026. Jest przedstawicielem dynastii Glücksburgów, bocznej linii rodu Oldenburgów, zasiadającej na przestrzeni wieków na wielu tronach europejskich, głównie w Skandynawii. Ojcem króla Haralda V był Olaf V panujący w latach 1957 – 1991.
Do pokolenia Harald V możemy zaliczyć królową Danii Małgorzatę II (1940), również z dynastii Glücksburgów panująca w latach 1972 – 2024. Abdykowała na rzecz syna Fryderyka X. Poprzednikiem królowej Małgorzaty był Fryderyk IX, który władał Danią w latach 1947 – 1972.
Kolejny skandynawski władca to król Szwecji Karol XVI Gustaw (1946), panujący od 1973 roku, reprezentujący dynastię Bernadotte. Objął tron po Gustawie V Adolfie zasiadającym na tronie od 1950 do 1973.
W krajach Beneluksu rówieśniczką Haralda V jest królowa Beatrycze (1938) z dynastii Orańskiej-Nassau, która rządziła Niderlandami w latach 1980 – 2013. Abdykowała na rzecz syna Wilhelma-Aleksandra. Jej poprzedniczką była królowa Julia panująca od 1948 do 1980.
Na tronie belgijskim w latach 1993 – 2013 zasiadał król Albert II (1934) z dynastii sasko-koburskiej. Abdykował na rzecz syna Filipa I. Jego poprzednikiem był Baldwin I panujący w latach 1951 – 1993.
W Wielkim Księstwie Luksemburga książę Henryk (1955) z dynastii Burbon-Parma, panował w latach 2000-2025, przekazując tron wielkoksiążęcy synowi Wilhelmowi V. Poprzednikiem księcia Henryka był książę Jan panujący od 1964 do 2000.
W Księstwie Liechtensteinu władzę sprawuje książę Jan Adam II (1945) z rodu Liechtenstein, który objął tron książęcy 1989 roku, po swoim ojcu Franciszku Józefie II panującym w latach 1938 – 1989. Książę Jan Adam II zasiadając w dalszym ciągu formalnie na tronie książęcym przekazał w 2004 roku ręce swojego syna Alojzego rządy w państwie.
Pewnym odstępstwem od tego schematy jest Księstwo Monako. Chociaż możemy księcia Rainiera II (1923) zaliczyć do pokolenia Haralda V, to panowanie tego pierwszego poprzedza jeszcze o dwa lata i trwa w czasie władzy Olafa V. Rainier II zasiadał na tronie od 1949 do śmierci w 2005 roku, władzę po nim przejął Albert II z dynastii Grimaldich, a poprzednikiem był książę Ludwik II rządzący od 1922 do 1949.
W królestwie Hiszpanii przedstawicielem monarchów z pokolenia Haralda V jest król Jan Karol I (1938). To jedyny chlubny przypadek kraju, we współczesnych dziejach Europy, gdzie po 44 latach republiki (1931-1939 dyktatura lewicowa i 1939-1975 dyktatura prawicowa) zostaje przywrócona monarchia. Władzę w latach 1975 – 2014 w odrodzonym królestwie sprawuje Jan Karol I z dynastii Burbonów, który przekazuje ją w drodze abdykacji na rzecz syna Filipa VI.
Szczególnym przypadkiem wśród domów panujących jest oczywiście Wielka Brytania. Panowanie królowej Elżbiety II (1926) obejmowało dwa pokolenia, a nieraz i więcej niż to miało miejsce w innych królestwach. Królowa Elżbieta II panowała 70 lat, od 1952 do 2022 roku. Będzie bardziej utożsamiana z pokoleniem króla Haralda, niż pokoleniem jego ojca króla Olafa V.
W Europie, bez wątpienia pod naciskiem sił lewicowych, został zniesiony ceremoniał koronacji królewskiej. Jedynie taki „relikt” pozostał w Wielkiej Brytanii. Najważniejszą więc uroczystością w Norwegii związaną ze zmianą panującego będzie królewski pogrzeb. Możliwe, że na wniosek Króla Haakona VIII zostanie odprawione nabożeństwo w Katedrze w Trondheim, podczas którego zostanie udzielone błogosławieństwo nowemu królowi. W czasie uroczystości może być wystawiona na ołtarzu korona królewska.
Jan Lech Skowera Ratowice, 29.08.2026
